 |
 |
|
| Info@wildekokkels.nl | ||
|
Inhoud Site Artikelen Schadelijke effecten kokkelvisserij wetenschappelijk aangetoond
Links
|
vervolg nieuwspagina
Illegale visserij op 21 januari 2003 door de OD4. De foto is genomen vanaf het Westerveld op Vlieland, herkenbaar door de hekjes. Het schip had geen vergunning om bij de zogenaamde kokkelbank 95 te vissen. Wilde Kokkels heeft aangifte gedaan bij de Algemene Inspectie Dienst. Foto: Martijn de Jonge
Theunis Piersma wint belangrijke prijs
26 november: Theunis Piersma, Hoogleraar Dier-ecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft de eerste Luc Hoffmann Medal for Wetland Science and Conservation van Wetlands International gewonnen. Hij krijgt de belangrijke prijs voor zijn baanbrekend wetenschappelijk werk, en zijn inzet om de resultaten van het onderzoek openbaar te maken. Uit het jury-rapport :
An example is his work in the Dutch Wadden Sea, where his collaborative research has highlighted the negative ecological consequences of dredging for cockles. The details of these impacts, documented in reputable research publications, were submitted as evidence to the European Court of Justice in a recent legal case. The findings of the Court ended mechanical cockle dredging in the Dutch Wadden Sea. The implications of this case throughout the European Union and the world will be enormous – a clear case where scientific knowledge has contributed to a landmark conservation decision.
De prijs werd gisteren uitgereikt in Bangkok.
Tweede Kamer neemt moties aan
26 november: De Tweede Kamer heeft een aantal moties over de Waddenzee aangenomen. Moties van de oppositie om gaswinning te verbieden en militaire oefeningen te verminderen werden weggestemd. Het bedrag voor het Waddenfonds werd dankzij de inzet van D'66 verhoogd tot 800 miljoen Euro. Het CDA en de VVD hebben echter vervolgens een aantal moties ingediend waardoor dit geld vooral naar de haven van Harlingen, regionale werkgelegenheid ter compensatie van banenverlies door het stopzetten van de kokkelvisserij, en Energy Valley gaat. De moties zijn aangenomen.
Er is bovendien een VVD-motie aangenomen waarin wordt opgeroepen om het natuurdeel uit te geven aan het bestrijden van exoten, het onderhouden van kwelders en het tegengaan van binnendijkse verzilting (!)
Het geld uit het Waddenfonds gaat dus vooral gebruikt worden voor het uitdiepen van vaargeulen, het tegengaan van zoet-zout overgangen, en het bestrijden van de Japanse Oester. Van het integraleadvies van de Commissie Meijer is hierdoor niet veel meer overgebleven dan het toestaan van gaswinning.
Lees hier de stemverhouding . De moties zelf staan in dit verslag.
Tweede Kamer wil gasgeld gebruiken voor haven Harlingen
18 november: Dinsdagavond heeft de Tweede Kamer kort over de Waddenzee gedebateerd. Het letterlijk verslag is reeds verschenen. Belangrijkste punten:
1) De oppositie heeft een aantal moties ingediend over bijvoorbeeld het wachten met gaswinning tot een onderzoek naar CO2-opslag is afgerond, het verhogen van het bedrag voor investeringen naar 1,3 miljard, en het stoppen van militaire activiteiten op de Vliehors.
2) Het CDA en D'66 proberen het bedrag voor investeringen te verhogen. De moties kunnen waarschijnlijk op een kamermeerderheid rekenen.
3) CDA en VVD hebben moties ingediend ter ondersteuning van de noordelijke zeehavens (ontwikkeling en bereikbaarheid), het afzien van natuurprojecten binnendijks (zoet-zout verbindingen, gedempt tij Lauwersmeer), en voor investeren in werkgelegenheid op gemeentelijk niveau n.a.v. het verbod op kokkelvisserij.
Conclusie: De meerderheid van de Tweede Kamer steunt de gaswinning in de Waddenzee. Er bestaat een grote kans dat het geld voor het verbeteren van de natuur en het stimuleren van duurzame economie (deels) gebruikt gaat worden om de vaargeul naar Harlingen te verdiepen. De vertroebeling en zandhonger die hier het gevolg van zijn hebben grote negatieve gevolgen voor de natuur in de Waddenzee.
Wat is er aan de hand met de Waddenacademie?
10 november: De Tweede Kamer heeft gisteren een besluit genomen over het toekomstig beleid voor de Waddenzee. De gaswinning mag van start gaan, er komt geld voor natuurherstel en het idee van een waddenacademie wordt gesteund.
1) Waddenacademie is voorstel Meijer, en overgenomen door wetenschap
Het idee voor een waddenacademie is afkomstig uit het advies van de Commissie Meijer. Het voorstel is op 1 april 2004 verder uitgewerkt door een aantal wetenschappers in een open brief in NRC Handelsblad. De wetenschappers hebben vervolgens op 7 oktober een samenhangend onderzoeksprogramma naar buiten gebracht.
Lees het persbericht van de Universiteit Groningen
En een artikel in de Leeuwarder Courant
Dit onderzoeksplan wordt momenteel verder uitgewerkt.
Het is de bedoeling dat de waddenacademie wordt ontwikkeld tot een samenwerkingsverband tussen de Universiteiten van Groningen en Utrecht en het NIOZ, aangevuld met RIKZ, Alterra, NIOO-Yerseke, en de universiteiten van Delft en Amsterdam. Het plan past binnen het kabinetsvoorstel voor het nieuwe Waddenzeebeleid.
2) "Initiatiefnemer Waddenacademie" in opspraak
In het Dagblad van het Noorden verscheen vandaag een artikel over het onterecht plaatsen van handtekeningen onder een manifest door de "voorman Waddenacademie". Hoe moeten we dit met het bovenstaande in relatie brengen?
3) Naast plan wetenschap ook " Stichting Waddenacademie"
Op 19 april 2004 is door een aantal medewerkers van IMSA een stichting met de naam Stichting Waddenacademie opgericht. IMSA is het adviesbureau van Wouter van Dieren en voert in opdracht van de NAM het project " Win Win en het Wad" uit, met als uiteindelijke doel het mogelijk maken van gaswinning onder de Waddenzee.
Deze organisatie heeft vervolgens Henk Tameling ingehuurd om hun eigen plan verder te ontwikkelen.
Tameling heeft na zijn ontslag als directeur van de Waddenvereniging op 1 juni 2004 het interim- en projectmanagementbureau " Het Tij" opgericht. In zijn e-mails en in de pers presenteert hij zich echter als "initiatiefnemer Waddenacademie". Zoals uit het bovenstaande blijkt is het initiatief echter afkomstig uit de wetenschappelijke wereld.
4) Tameling stelt manifest samen, onderzoekers hebben eigen plan
Om het voorstel van de Stichting Waddenacademie (DWA) onder de aandacht te brengen heeft Tameling een manifest opgesteld. Dit manifest is naar meer dan 200 mensen verstuurd.
Tegelijkertijd heeft Prof. Wolff het onderzoeksplan naar een aantal wetenschappers verzonden. Een groot aantal wetenschappers heeft vervolgens zijn steun aan dit onderzoeksprogramma toegezegd. Een aantal van hun zijn ook benaderd door Tameling, maar hebben van de ondertekening van zijn manifest afgezien.
5) Ondertekenaars onderzoeksplan staan onder manifest
De Stichting Waddenacademie heeft vervolgens contact gezocht met Prof. Wolff. Naar wij hebben begrepen is hierbij toegezegd dat het manifest als een "brede oproep" moet worden gezien, en dat het onderzoeksplan als de concrete uitwerking van deze oproep kan worden beschouwd. De wetenschappers hebben hierop besloten om mee te werken aan de uitreiking van het manifest.
In de e-mail aan de media is door Tameling echter wel het manifest als bijlage meegezonden, maar niet het onderzoeksvoorstel.
Een aantal namen van wetenschappers die wel het wetenschappelijk plan steunen, maar niet het manifest van DWA, zijn vervolgens door Tameling onder het manifest geplaatst. Anderen hebben het hele manifest nog nooit gezien, en staan toch op de lijst.
Waddenonderzoekers kunnen hier zelf kijken of hun naam onderaan de lijst staat.
6) Onderzoeksplan vervangen door intentieverklaring
Tot veler verrassing verscheen er bovendien een intentieverklaring , waarin een drietal Hogescholen, 2 Universiteiten en Alterra Texel aangeven gezamenlijk de Waddenacademie te gaan ontwikkelen. De universiteit van Utrecht en het NIOZ hebben de verklaring niet ondertekend. Het onderzoeksvoorstel is dus zomaar vervangen door een intententieverklaring.
Volgens de e-mail aan de pers gaat een initiatiefgroep van bestuurders in samenwerking met DWA de intentieverklaring verder uitwerken. Of, in andere woorden, bestuurders gaan bepalen waar wetenschappers onderzoek naar moeten gaan doen. In het onderzoeksplan is nog sprake van een bestuur bestaande uit wetenschappers.
7) Hogescholen slokken Waddenacademie op
De intentieverklaring is voor de Leeuwarder Courant aanleiding geweest om een artikel onder de kop Hogescholen slokken Waddenacademie te publiceren. Het lijkt er op dit moment inderdaad op dat de DWA het initiatief naar zich toe trekt.
Tameling kan als directeur van een interim- en projectmanagementbureau echter alleen geloofwaardig een nieuw instituut oprichten indien hij gesteund wordt door de wetenschap. Ook de steun van de regionale overheden is van belang.
De provincie Groningen heeft zich al tegen een waddenacademie uitgesproken. De initiatiefgroep van bestuurders zal dan waarschijnlijk ook voornamelijk uit Friese bestuurders gaan bestaan. In de lijst van ondertekenaars staat Piet Bijman, de Gedeputeerde voor Economische Zaken. Naar verluidt maakt hij deel uit van de initiatiefgroep.
Ook de natuurbeschermingsorganisaties steunen het voorstel van DWA niet. Zij zijn van mening dat een waddenacademie zich tot wetenschappelijk onderzoek moet beperken, en zich niet moet inlaten met voorlichting en belangenafweging.
8) Politieke steun ontbreekt
Zoals gezegd heeft gisteren het Tweede Kamer debat over de Waddenzee plaatsgevonden. Alle fracties, van SGP tot Groenlinks, hebben zich tegen een "brede" waddenacademie gekeerd zoals voorgesteld in het manifest van DWA. De gehele Tweede Kamer is van mening dat een waddenacademie vooral uit een samenwerkingsverband tussen de huidige onderzoeksgroepen moet gaan bestaan.
9) Regering trekt 0.9 miljoen per jaar uit voor wetenschap
De regering zal in de eerste helft van 2005 het waddeninvesteringsplan naar de Kamer sturen. In dit plan wordt de 500 miljoen euro afkomstig uit het Waddenfonds verdeeld. Voor het " verbeteren van de kennishuishouding" wordt jaarlijks 0.9 miljoen euro uitgetrokken. Minister Veerman (LNV) heeft drie taken voor " een waddenacademie" genoemd:
1) stimuleren van contacten tussen wetenschappers, ook internationaal.
2) Beter toegankelijk maken van bestaande kennis
3) Het opstellen van een gezamenlijke onderzoeksagenda
In de intentieverklaring is echter een grote rol weggelegd voor Hogescholen en de universiteit Wageningen. Hogescholen doen geen onderzoek, en ook de universiteit Wageningen voert geen fundamenteel onderzoek uit in het Waddengebied.
Het is dan ook onduidelijk op welke wijze het DWA-plan op steun van de overheid kan rekenen.
10) NAM stelt 5 tot 10 miljoen beschikbaar
Het DWA-plan kan dan misschien niet op steun van de politiek en de overheid rekenen, vanuit (on)verwachte hoek is wel steun toegezegd. NAM-directeur Platenkamp heeft tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer laten weten dat zijn bedrijf 5 tot 10 miljoen aan de Waddenacademie ter beschikking wil stellen.
Wilde Kokkels heeft op verzoek van DWA contact opgenomen met de woordvoerder van de NAM. Volgens de woordvoerder heeft dhr. Platenkamp zich in de Tweede Kamer versproken, en is het geld bedoeld voor de Waddenacademie én het Waddenfonds.
Volgens de speech van dhr. Platenkamp op het Waddensymposium op Texel wacht de NAM echter met het leveren van een bijdrage aan het Waddenfonds tot er duidelijkheid is over de structuur.
Hieruit valt af te leidden dat een bijdrage van de NAM aan het Waddenfonds afhankelijk is van de gekozen vorm. Gezien de nauwe banden tussen de NAM, IMSA en DWA lijkt een vorm waarbij een gedeelte van het geld bij DWA terecht komt voor de hand te liggen.
Voor meer informatie of vragen kunt u contact opnemen met iinfo@wildekokkels.nl
Onderzoekers willen Wadden-academie
31 oktober: Er is brede steun binnen de wetenschap voor een waddenacademie. Het eerdere initiatief van een zevental wetenschappers kan op veel bijval rekenen en wordt momenteel verder uitgewerkt.
Tijdens het grote waddensymposium, afgelopen vrijdag op Texel, werd duidelijk dat ook de natuurbeschermingsorganisaties en de Raad voor de Wadden zich in het voorstel van de wetenschappers kunnen vinden.
De waddenacademie wordt een samenwerkingsverband van een aantal wetenschappelijke instituten. Het wordt dus geen aparte organisatie met een eigen kantoor. De wetenschapsorganisatie NWO kan een belangrijke rol spelen bij het verdelen van het geld.
Waddenacademie is initiatief van Commissie Meijer
De Waddenacademie is onderdeel van het advies van de commissie Meijer. De hoogleraren de Boer, de Leeuw, Stive, Wolff, en het hoofd van Alterra Texel, dr. Lindenboom, ondersteunen het idee en maken dit op 1 april 2004 openbaar door middel van een ingezonden brief in NRC Handelsblad.
Het kabinet neemt vervolgens op 25 juni het idee over: Het kabinet is positief over het idee van een Waddenacademie. ( .. ) De verantwoordelijkheid voor een dergelijke samenwerking ligt primair bij de verschillende onderzoeksinstituten en de regio’s. Het kabinet is bereid hierin te faciliteren.
De rijksoverheid plaats de verantwoordelijkheid voor een verdere uitwerking bij de verschillende instituten. Het initiatief van de zeven wetenschappers is hier een eerste aanzet toe.
Kokkelvisserij Westerschelde verboden
26 oktober: De kokkelvisserij in de Westerschelde is door de rechtbank in Amsterdam stilgelegd. Ook de visserij op Ensis en Spisula in de Voordelta is geschorst. Stichting de Faunabescherming heeft dit zaterdag bekend gemaakt.
Volgens de rechter is “ niet voldaan aan de eis dat op grond van objectieve gegevens kan worden uitgesloten dat de betrokken activiteit significante gevolgen heeft voor het gebied”. De kokkelvisserij is nu in geheel Nederland geschorst.
Meer informatie op de website van Faunabescherming
Fakkelactie groot succes!
23 oktober: De Fakkelactie is een groot succes en heeft veel aandacht in de media opgeleverd. Zo staan er grote kleurenfoto's op de voorpagina van de Volkskrant en het Dagblad van het Noorden. De actie bewijst dat het mogelijk is om met bescheiden middelen en in relatief korte tijd een indrukwekkende bijeenkomst te organiseren.
Een overzicht van de berichten in de media:
Kranten
Dagblad van het Noorden: Meer actievoerders dan fakkels
Leeuwarder Courant: Fakkels op de dijk
Noordhollands Dagblad: Flammend protest tegen wadverloerdering
Planet.nl: demonstratie rustig verlopen
Televisie
NOS nieuws: Fakkelprotest winning waddengas
Omrop Fryslan: Fakkelprotest tsjin gasboarrings
TV Noord: Massaal protest langs Waddenkust
Wilde Kokkels hoopt dat de Waddenvereniging de grote opkomst als een steun in de rug ervaart, en de ingeslagen (her)nieuw(d)e koers voortzet. Tijdens de ledenvergadering in maart is een motie aangenomen waarin om een meer activistische koers wordt gevraagd. De Fakkelactie is de eerste grote actie die sindsdien is georganiseerd.
Fakkelactie grootste natuurdemonstratie ooit
De Fakkelactie is met 5.663 deelnemers de grootste natuurdemonstratie die ooit in Nederland is georganiseerd. De actie overtreft hiermee de demonstratie voor het behoud van Amelisweerd.
Volgens de eerste tellingen zijn er bijna zesduizend mensen naar een van de 35 verzamelplaatsen getrokken. De Fakkelactie is een initiatief van GroenLinks Groningen en de Waddenvereniging, en wordt ondersteund door 34 organisaties. Onder de deelnemende organisaties zijn Landschap Noordholland en It Fryske Gea, naast bijvoorbeeld de Jeugdbond voor Natuur- en Milieustudie en de Historische tjalk "Bruinvisch". Ook de Stichting Wilde Kokkels heeft deelgenomen aan de actie.
De actie is de eerste grote demonstratie tegen de aantasting van de natuur in meer dan 10 jaar. Op 5 juni 1993 bracht een demonstratie van Vogelbescherming tegen de jacht op trekvogels meer dan 1000 kinderen op de been. De Fakkelactie van vandaag overtreft de protesten tegen de aanleg van een weg door Amelisweerd (oktober 1978, 3000 deelnemers), en tegen de vestiging van een pretpark in Terworm (januari 1983, 5000 deelnemers).
Waddenschilder stelt NAM bestuurders persoonlijk aansprakelijk
21 oktober: De waddenschilder Geurt Busser heeft de directie van de NAM persoonlijk aansprakelijk gesteld voor schade als gevolg van gaswinning in de Waddenzee.
Veel aandacht voor fakkelactie en uitspraken voorzitter
21 oktober: De fakkelactie trekt veel aandacht. Bovendien is er veel te doen over de extra ledenvergadering van de Waddenvereniging. Zie hiervoor artikelen in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden.
In het Radio 1 programma De Ochtenden is directeur Revier van de Waddenvereniging aan het woord geweest. Uit de uitzending werd duidelijk dat de coalitie van natuurorganisaties niet uit elkaar valt, en dat de vereniging de gaswinning juridisch wil gaan bestrijden.
Luister hier naar het interview (doorscrollen naar 30 minuten)
Waddenvereniging blijft tegenstander gaswinning
18 oktober: De Waddenvereniging blijft bij haar standpunt over de gaswinning onder de Waddenzee. De vereniging zal de winning met alle juridische middelen blijven bestrijden. Tegelijkertijd is zij van mening dat er meer geld aan natuurherstel moet worden uitgegeven. Dit is volgens TV Noord de uitkomst van een extra ledenvergadering, welke zaterdag in Utrecht is gehouden.
Een groot aantal organisaties organiseren aanstaande vrijdag een Fakkelactie om aandacht te vragen voor de Waddenzee. Ook Wilde Kokkels steunt de actie!
Geef je hier op voor de Fakkelactie
Tweede Kamer voorlopig achter uitkoop kokkelvissers
15 oktober: De Tweede Kamer heeft gisteren een debat gevoerd over het nieuwe beleidsbesluit schelpdiervisserij.
Minister Veerman gaf vijf redenen waarom beeindiging van de visserij onvermijdelijk is: de adviezen van de Commissie Meijer, de Raad voor de Wadden en de Beleidsadviesgroep, de uitspraak van het Europees Hof, de aanhoudende en toenemende weerstand vanuit de natuurbeschermingsorganisaties, de onmogelijkheid om al binnen zeven jaar over te stappen op kokkelkweek, en de verhoging van de voedselreservering voor de wadvogels. De sector heeft op grond van deze feiten zelf besloten om mee te werken aan een uitkoopregeling.
De Minister krijgt nu de ruimte om de uitkoopregeling verder uit te werken.
De mosselsector krijgt wel de mogelijkheid om uit te breiden. Zo komt er 500 hectare kweekperceel bij gedurende minimaal drie jaar, mag er (experimenteel) op de wadplaten worden gevist, en mogen de vissers mosselzaadinvanginstallaties in de Waddenzee plaatsen.
PZC: Minister en Kamer staan pal achter mosselsector
Doe mee met de Fakkelactie op 22 oktober
13 oktober: Op vrijdagavond 22 oktober organiseren een groot aantal organisaties een grote Fakkelactie voor het behoud van de Waddenzee. Het is de bedoeling om een lint van brandende fakkels om het Wad te vormen.
De actie begint in Den Helder en loopt via de Eemshaven en Borkum terug naar Texel. Op dit moment hebben zich al meer dan 1200 deelnemers opgegeven! Er zijn 35 verzamelpunten waar fakkels kunnen worden opgehaald.
Geef je hier op voor de fakkelactie
Onderzoekers presenteren plan Waddenacademie
12 oktober: Een zestal wetenschappers verbonden aan de universiteiten van Groningen en Utrecht en het NIOZ heeft een plan voor een waddenacademie gepresenteerd. De onderzoekers stellen voor om NWO een rol te laten spelen bij de uitvoering van het voorgestelde onderzoeksprogramma.
Lees het persbericht van de Rijksuniversiteit Groningen
Download het onderzoeksvoorstel
Leeuwarder Courant: Wetenschap wil topstudie waddenacademie
Bedrijfsleven verzet zich tegen wereldwijde erkenning van Waddenzee
12 oktober: De Kamer van Koophandel Friesland wil niet dat de Waddenzee wordt uitgeroepen tot Werelderfgoed. Werelderfgoedgebieden of World Heritage Sites zijn onderdelen van de aarde die zo bijzonder zijn dat het behoud en beheer ons allemaal aangaat. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de binnenstad van Brugge en Paaseiland.
Er zijn vele honderden gebieden en steden tot werelderfgoed uitgeroepen. Uit onderzoek blijkt dat het toerisme vervolgens een sterke stimulans krijgt. De titel World Heritage is dan ook een soort erepredikaat die alleen aan echt bijzondere gebieden wordt uitgereikt. Tot nu toe is er nog geen enkel land geweest die deze eretitel heeft afgewezen.
In Nederland zijn al een aantal gebieden als het eiland Schokland en de Beemster als werelderfgoed-gebied aangewezen. De ervaringen zijn positief. Het lijkt er dan ook op dat de Kamer van Koophandel de Europese Habitatrichtlijn en de wereldwijde status van Werelderfgoed door elkaar heen heeft gehaald. De eerste is een wettelijke bescherming van de natuur, en de tweede een soort keurmerk zonder verdere juridische gevolgen.
Lees de brief van de Kamer van Koophandel
Argos uitzending over uitkoop vissers
8 oktober: Het Radio 1 programma Argos (VPRO) heeft vandaag ruime aandacht besteedt aan de uitkoopregeling voor de kokkelvisserij. Uit de uitzending werd duidelijk dat Simon Lenger, directeur van Heiploeg Shellfish International, zijn invloed binnen de Producentenorganisatie Kokkelvisserij heeft gebruikt om kritische handkokkelaars op een zwarte lijst te plaatsen.
Een aantal handkokkelaars heeft in 1998 in de Provinciale Zeeuwse Courant gewaarschuwd voor de negatieve effecten van mechanische kokkelvisserij. Lenger heeft er vervolgens voor gezorgd dat de vissers hun kokkels niet meer aan de verwerkende industrie konden verkopen.
Beluister de uitzending (knop rechtsboven)
Verslag hoorzitting Tweede Kamer
7 oktober: In de Leeuwarder Courant van vandaag een verslag van de hoorzitting van gisteren. Een drietal wetenschappers aangevuld met vertegenwoordigers van de natuur- en visserijorganisaties gaven antwoord op vragen van de kamerleden Geluk (VVD), Buijs (CDA), en Waalkens (PvdA).
Professor de Roos (Universiteit van Amsterdam) liet weten dat er op dit moment zeker sprake is van redelijke twijfel over de afwezigheid van negatieve effecten van mosselvisserij.
Het nieuwe beleidsbesluit biedt de mosselsector meer ruimte in plaats van minder. De sector mag op commerciële basis experimenten uitvoeren met bevissing van de platen, de oppervlakte kweekperceel (" proeflocaties") met 500 hectare uitbreiden, en mosselzaadinvanginstallaties in de Waddenzee plaatsen.
Het lijkt er dus op dat het nieuwe beleid de redelijke twijfel laat toenemen in plaats van verminderen. Gezien de uitspraak van het Europees Hof kan dit grote juridische consequenties met zich meebrengen.
Artikel in de Leeuwarder Courant
LNV komt met beleidsplan tot 2020
5 oktober 2004:: Het ministerie van LNV heeft het nieuwe beleidsplan tot 2020 "Ruimte voor een zilte oogst" naar de Tweede Kamer gezonden.
Hoofdpunten:
1) Er komt een regionaal initiatief duurzame schelpdiervisserij in Zeeland. Onderdeel van dit initiatief van provincie en bedrijfsleven is het opstellen van een plan om kokkelkweek in het Nationaal Park Oosterschelde mogelijk te maken.
2) De mosselsector krijgt (veel) meer ruimte. De kweekpercelen worden in de komende drie jaar met 500 hectare uitgebreid. Commerciële mosselzaadbevissing op de platen wordt op experimentele basis toegestaan. Het plaatsen van mosselzaadinvanginstallaties ( netwerken van touwen en boeien) in de Waddenzee wordt mogelijk gemaakt. In "ruil" hiervoor worden enkele gebieden in de geulen voor mosselzaadvisserij gesloten.
3) Handkokkelvergunningen worden overdraagbaar. De gevangen kokkels mogen voor kokkelkweek worden gebruikt. Handkokkelen wordt hierdoor een commercieel interessante activiteit met bijbehorende prijzen voor de vergunningen.
4) Het aantal vergunningen voor schelpdiervisserij in de Noordzee wordt beperkt.
Wilde Kokkels heeft een samenvatting van de tekst van het beleidsdocument gemaakt. Een groot deel van de tekst is letterlijk overgenomen uit het beleidsplan.
Download de samenvatting (5 blz)
Download het gehele beleidsbesluit (46 blz)
Natuurbescherming maakt geen bezwaar tegen mosselvergunning
5 oktober: Wilde Kokkels heeft samen met de Waddenvereniging, Natuurmonumenten, It Fryske Gea, Stichting De Noordzee en Vogelbescherming Nederland een brief naar het ministerie van LNV verstuurd over de mosselzaadvergunning 2004.
Naar onze mening staan er een aantal positieve punten in de vergunning. Zo is visserij op de platen nog steeds verboden en mogen de vissers alleen instabiele bestanden weghalen. Als bijdrage aan een verdere verduurzaming van de mosselkweek is besloten om geen formeel bezwaar te maken, maar de overgebleven zorgen in een brief naar de minister te verzenden. Er is dit jaar overigens zo weinig zaad aanwezig dat de vissers besloten om hebben om geen gebruik te maken van de vergunning.
Wilde Kokkels op de Radio
5 oktober: In het Kro radio programma DolceVita is gisteren aandacht besteedt aan Wilde Kokkels.
Gaat Nederland op slot?
23 september: De VVD-fractie heeft haar zorgen uitgesproken over de gevolgen van de uitspraak van de Raad van State. Volgens het kamerlid Geluk is de kans aanwezig dat gehele bedrijfstakken uit Nederland moeten verdwijnen.
Het blijkt dat er veel (voor)oordelen bestaan over Vogel- en Habitatrichtlijn. Wilde Kokkels heeft daarom een overzicht gemaakt van de omvang en gevolgen van de Europese natuurbeschermings-wetgeving.
Kabinet komt met plannen Wadden
22 september: Het kabinet heeft gisteren haar plannen voor de Waddenzee in de miljoenennota gepresenteerd. De belangrijkste voornemens:
1) De mechanische kokkelvisserij wordt per 1 januari 2005 niet langer toegestaan in de Waddenzee.
2) Het kabinet wil afspraken maken met de mosselsector over de ontwikkeling van alternatieve bronnen van mosselzaad. Daarmee kan de sector zich minder afhankelijk maken van de natuurlijke dynamiek en kunnen op een termijn van 10 tot 15 jaar delen van het ecosysteem in de Waddenzee extra worden ontzien.
3) De PKB Derde Nota Waddenzee wordt afgerond. Gaswinning wordt toegestaan.
4) Een wetsontwerp voor instelling van een Waddenfonds zal aan de Tweede Kamer worden aangeboden. De minister van VROM beheert het fonds.
5) Een investeringsplan ten behoeve van de besteding van de middelen uit het Waddenfonds zal voor de zomer aan de Tweede Kamer worden aangeboden.
Rechter verbiedt kokkelvisserij Voordelta
20 september: De kokkelvisserij in de Voordelta is door de Amsterdamse rechter stilgelegd. Faunabescherming heeft een kort geding gewonnen, waardoor de vergunning is geschorst. Een groot deel van de kokkels zijn ondertussen al weggevist.
Het ministerie van LNV heeft een vergunning verleend waardoor 120 van de aanwezige 160 ton kokkelvlees mochten worden weggehaald. Er heeft geen toetsing aan de Vogelrichtlijn plaatsgevonden. In het gebied is 1.8% van de wereldpopulatie Toppereenden aanwezig. Toppers zijn afhankelijk van schelpdieren. De rechtbank is van mening dat een toetsing noodzakelijk is.
Kamer eist laatste hoop voor vissers
20 september: Kamerleden van VVD, SGP, Christenunie en CDA eisen een laatste strohalm voor de kokkelvissers. In een kamerdebat heeft minister Veerman toegezegd de bezwaarschriften snel te behandelen. Vissers en natuurbeschermers treffen elkaar dan begin december opnieuw voor de Raad van State.
355 banen in kokkelvisserij
20 september: In de Volkskrant van vandaag een artikel over de uitkoopregeling voor de kokkelvissers. De leden van de uitkoopcommissie zijn nu bekend: Floris Maljers , Marius Jonkhart en John Jaakke .
Vervolgens een artikel in de Leeuwarder Courant bestaat de totale werkgelegenheid van de kokkelvisserij uit 355 banen, waarvan 65 in de visserij zelf. Dit is aanmerkelijk minder dan 1000 banen waar de sector mee schermt.
De aanvoer van kokkels is gedaald van 10 miljoen kilo in 1998 naar 0.4 miljoen in 2003. Volgens het LEI dient er minimaal 3.2 miljoen kilo te worden aangevoerd voordat er winst kan worden gemaakt. Uitgaande van deze gegevens maakt de sector al sinds 2000 (zwaar) verlies.
De minister van LNV heeft vorige week twee brieven naar de kamer gestuurd:
Gevolgen uitspraak Raad van State
Commissarissen Heiploeg stappen op
20 september: Twee commissarissen van Heiploeg Shellfish International (HSI) zijn afgetreden. HSI is een van de grootste garnalen- en kokkelverwerkers van Europa, en probeert wereldwijd op kokkels en garnalen te vissen. Het gaat om de voormalige directeur H. Buitenhuis en de voorzitter A. Olijslager. Olijslager is verder o.a. voorzitter van Friesland Coberco en bestuurslid van VNO-NCW. Heiploeg bezit 23 van de 37 kokkelvergunningen. Het bedrijf is voor 70% in handen van de Zwitserse zakenbank UBS. Simon Lenger van het schelpdierbedrijf Lenger heeft 15% van de aandelen in eigendom. Buitenhuis bezit de overige 15%.
Op het bedrijf staat veel druk omdat Heiploeg de afgelopen tijd veel tegenslag krijgt te verwerken. ( .. ) (zo) kreeg HSI deze week te horen dat de kokkelvissers niet meer mogen uitvaren op de Waddenzee. Daarmee is een eind gekomen aan dit beroep in Nederland, aldus het Dagblad van het Noorden
Ook rechtzaak Kokkelvisserij Voordelta
16 september: Faunabescherming heeft afgelopen dinsdag een kort geding tegen de kokkelvisserij in de Voordelta aangespannen. De uitspraak is over 14 dagen. Tot die tijd mogen de vissers doorgaan met het aanvoeren van 75% van de aanwezige kokkelbank.
Het gebied kent slechts een kokkelbank. Deze bank is in 1992 met 22 schepen totaal weggevist. Het herstel heeft meer dan 10 jaar op zich laten wachten. Nu er weer 160 ton aanwezig is heeft LNV vergunning verleend om 120 ton weg te halen.
De Voordelta is een Vogelrichtlijngebied. In de vergunning heeft geen toetsing aan de Vogelrichtlijn plaats gevonden.
Verder twee nieuwe artikelen in de PZC:
Kokkelvisserij nog niet helemaal weg (zie bovenstaande)
Gas heeft gewonnen van kokkels
en een machtstrijd in de Friese Staten over het Waddengas:
Staten verbieden Gedeputeerden standpunt uit te dragen
Kokkelvisserij gesloten boek
15 september: De Producentenorganisatie Kokkelvisserij heeft een persverklaring uitgegeven:
De Producentenorganisatie voor de Nederlandse Kokkelvisserij heeft met teleurstelling kennisgenomen van de uitspraak van de Raad van State. Door deze uitspraak is er geen kokkelvisserij mogelijk in 2004 in de Waddenzee en is een voortijdig einde gekomen aan het laatste visseizoen.
Nu de Producentenorganisatie zelf aangeeft dat er geen kokkelvisserij meer mogelijk is in 2004 lijkt het boek gesloten. Formeel gezien bestaat er nog een kleine kans dat LNV de schorsende werking opheft. De natuurorganisaties stappen dan vervolgens zelf naar de Raad van State. Gezien de uitspraak van gisteren is de kans dan groot dat de vergunning opnieuw geschorst wordt. De procedures zullen bovendien de nodige tijd in beslag nemen.
Er is maandag een spoeddebat in de Kamer over de uitspraak van de rechter. De minister zal voor die tijd met een brief aan de kamer komen.
Er zijn vandaag veel grote en kleine artikelen verschenen in de kranten:
LC: Kokkelvisser koerst af op arbeidsbureau
Volkskrant: Kokkelvissers moeten zich neerleggen bij visverbod
PZC: Versneld einde kokkelvisserij
Verder een tweetal reacties:
SP verheugd, maar wil ook een goed sociaal plan voor de vissers. Voorkomen moet worden dat geld naar de Zwitserse zakenbank UBS verdwijnt. Deze bank is met 23 van de 37 vergunningen de grootste kokkelvissers van Nederland.
GroenLinks vraagt minister vergunning in te trekken
Raad van State wijst verzoek af: Kokkelvisserij blijft geschorst
14 september: De Raad van State heeft vandaag uitspraak gedaan.
Het verzoek van de kokkelvissers is afgewezen: de vergunning voor mechanisch vissen van kokkels in De Waddenzee blijft voorlopig geschorst.
De Raad is van oordeel dat op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting van oordeel dat, gelet op hetgeen partijen verdeeld houdt en gelet op het arrest van het Hof van 7 september 2004, niet buiten twijfel is dat de verleende vergunning in stand zal blijven. ( .. ) De Voorzitter heeft onvoldoende aanwijzingen voor de juistheid van de stelling van verweerder ter zitting dat de effecten van het mechanisch vissen van kokkels voor dit najaar geen significante negatieve effecten heeft die de instandhoudingsdoelstellingen van het gebied in gevaar kunnen brengen.
Onder al deze omstandigheden ziet de Voorzitter geen aanleiding voor inwilliging van het verzoek.
Klik hier voor de hele uitspraak
De Raad van State heeft het verzoek op inhoudelijke gronden afgewezen. Het ministerie van LNV komt binnenkort met een reactie, aldus minister Veerman in een brief aan de Tweede Kamer.
Wilde Kokkels is ingenomen met de uitspraak. Zie voor meer informatie het gezamenlijk persbericht van Waddenvereniging, It Fryske Gea, Vogelbescherming, Wilde Kokkels en Natuurmonumenten.
Geld uitkoop alleen naar lokale vissers
Nu de Raad van State de aanvraag heeft afgewezen is het duidelijk dat kokkelvisserij juridisch als een nieuwe activiteit dient te worden beschouwd.
Naar onze mening is een afkoopregeling dan ook niet aan de orde. Indien er onverhoopt toch geld naar de sector gaat hopen wij dat de paar overgebleven lokale vissers een financiele vergoeding krijgen. Zoals het er nu naar uitziet gaat het meeste geld echter naar de eigenaar van 23 van de 37 vergunningen: de Zwitserse zakenbank UBS.
Reacties in de media
Het ANP meldt: Raad van State sluit boek kokkelvisserij
Omroep Zeeland: definitief einde kokkelvisserij
Omrop Fryslan: It is dien mei de kokkelfiskerij
TV Noord: boek voor kokkelvissers gesloten
RTV Noordholland: Geen kokkelvisserij meer op Wadden
Op de website van Trouw een reactie van de kokkelsector:
"Er is een voortijdig einde gekomen aan het laatste visseizoen"
Rechtzaak Kokkelvisserij Voordelta
Vanmiddag is er ook nog een rechtzaak in Amsterdam over kokkelvisserij in de Voordelta. Faunabescherming probeert door middel van een kort geding de visserij te stoppen.
Verslag zitting RvS
14 september: Staatsraad Dolman zette tijdens de zitting grote vraagtekens bij de vergunning, aldus het ANP Bericht. De PZC kopt: Spanning stijgt voor kokkelvloot
Eva 2 onderzoekers: ODUS persbericht is misleidend
11 september: De Stichting Odus (=de schelpdiervissers) heeft een nieuw rapport uitgebracht. Kern van de boodschap: het aantal Kanoeten in de open gebieden is met maar liefst 96% gestegen. Kokkelvisserij is dus goed voor de natuur! De vissers baseren zich op het Eva 2 rapport "Langjarige trends in aantallen wadvogels" en diverse deskundigen.
In dit rapport is op blz 75 de grafiek opgenomen waar de 96% claim op is gebaseerd. De (niet overgenomen) begeleidende tekst is: Een opsplitsing naar de verschillende categorieën van bescherming in de Waddenzee laat zien, dat zowel de toename in aantallen in de jaren 90, als de afname gedurende de laatste jaren, vooral spelen in de Open gebieden, dat wil zeggen in het geval van deze soort, vooral rond Griend.
Een blik op de officiele tellingen van SOVON laat bovendien zien dat de soort juist meer voorkomt in de gesloten gebieden! In de periode 1993-1997 is nog gemiddeld 12% van de aantallen getelde Kanoeten in de gesloten gebieden aanwezig. Tijdens de wintertelling van 2003 is dit percentage al gestegen tot 32 %. Een relatieve toename van 260%!
Odus en de niet bij naam genoemde deskundigen lijken zich zelf schuldig te maken aan datgene waar ze de Eva 2 onderzoekers (blz 2 rapport) van beschuldigen, namelijk eenzijdigheid en misleiding.
De onderzoekleiders van Eva 2 laten in een reactie op interwad dan ook weten: Er wordt in het persbericht (van ODUS) een conclusie aan verbonden die niet strookt met hetgeen in het EVA II rapport te lezen is en daarom misleidend genoemd kan worden.
Samenvattend Eva 2 rapport is uit
9 september: De zeer langverwachte wetenschappelijke samenvatting van het Eva 2 onderzoek is uit. Het rapport bevat een groot aantal verduidelijkingen en nadere informatie. Zo wordt bijvoorbeeld de draagkracht-hypothese gerelativeerd tot een theoretisch model zonder directe actuele gevolgen voor de aantallen vogels.
Download het rapport (7 MB, rechtermuisknop, doel opslaan als)
Lees de brief van Veerman aan de Kamer (met een zeer summiere nederlandse samenvatting)
Veel media-aandacht voor uitspraak Europa
8 september: De uitspraak van het Europees Hof van Justitie heeft veel aandacht in de media getrokken. Lees zonder registratie artikelen in het Dagblad van het Noorden , Spits en na registratie de stukken in NRC , Volkskrant en de PZC . Woordvoerder Holstein van de P.O. Kokkelvisserij is teleurgesteld over de uitspraak. Volgens hem is het gevraagde wetenschappelijk onderzoek in de vorm van Eva II reeds uitgevoerd.
Natuurbescherming verheugd over uitspraak Europees Hof
7 september: De gezamenlijke natuurbeschermingsorganisaties zijn verheugd over de uitspraak van het Europees Hof van Justitie. De Kokkelvisserij dient te worden getoetst aan de Habitat- en Vogelrichtlijn. De visserij mag alleen worden toegestaan indien er er wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel bestaat dat schadelijke gevolgen uitblijven. Het voorzorgsprincipe dient dus te worden toegepast. Zie voor meer informatie het persbericht.
De uitspraak van het Europees Hof van Justitie is hier te raadplegen.
Volgens Omroep Zeeland is er sprake van een strenge toets voor de kokkelvisserij. Het ANP meldt in een persbericht dat de vergunning voor de kokkelvisserij wankelt door de uitspraak van het Europees Hof. Maandag zal Staatsraad Dolman de kokkelvergunning 2004 tijdens een zitting van de Raad van State behandelen.
Zie na registratie voorpagina artikel NRC: Kokkelvisserij onder strenge restricties
Rechtzaak RvS 13 september 11:00
6 september: Het verzoek om de schorsende werking van het bezwaarschrift ongeldig te verklaren wordt maandag 13 september om 11:00 door de Raad van State behandeld. De rechtzaak zal naar verwachting enkele uren duren. Namens het NIOZ zal het Advocatenkantoor Van den Biesen het woord voeren. Waddenvereniging, Vogelbescherming, Natuurmonumenten en It Fryske Gea hebben Jan Veltman van Wijnberg Advocaten ingehuurd. Faunabescherming en Wilde Kokkels zullen zelf het woord voeren. De kokkelvissers zullen ongetwijfeld P.W.H.M. Haans van advocatenkantoor Haans Beijsens het woord laten voeren.
Bezwaarschrift Wilde Kokkels online
3 september: Het bezwaarschrift tegen de vergunning voor het opvissen van 8 miljoen kilo kokkels uit 70% van de Waddenzee staat hier online (Pdf, 1,3 MB). Ook de Waddenvereniging, Vogelbescherming, Natuurmonumenten, It Fryske Gea, NIOZ en Faunabescherming hebben bezwaar gemaakt.
Zie na registratie ook artikel in PZC: Lawine van bezwaarschriften
Friesland stemt in met gaswinning
3 september: Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslan stemmen in met gaswinning in de Waddenzee. De meerderheid in het college is tevens voorstander van beëindiging op korte termijn van de mechanische kokkelvisserij in de Waddenzee, mits hier een redelijke schadevergoeding tegenover staat. Wel ziet zij mogelijkheden voor geïntegreerde kustvisserij op ecologisch verantwoorde manier, en voor uitbreiding van de handkokkelvisserij.
De verklaring op de website van de Provincie
Theunis Piersma wint belangrijke natuurprijs
31 augustus: De Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs voor Natuurbehoud 2004 is toegekend aan de Hoogleraar Dierecologie Theunis Piersma. De prijs van 50.000 euro wordt op 11 november uitgereikt in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.
Volgens het persbericht is Piersma een bezield wetenschapper, die als geen ander het Waddengebied kent en deze kennis gebruikt voor het instandhouden van dit landschap. Hij slaagt erin om wetenschappelijke onderzoeken en de resultaten te vertalen voor een breder publiek en daarmee een brug te slaan tussen wetenschap en het maatschappelijk veld. Daarom is hij is niet alleen bij wetenschappers bekend, maar vooral ook bij de gewone naturliefhebbers.
Theunis Piersma is geen actievoerder, maar politici en vissers zijn beducht voor hem. Hij is een man van de onbevooroordeelde wetenschap en zal politici altijd blijven voeden met publicaties van gedegen wetenschappelijk onderzoek in de hoop dat zij niet blind zullen blijven voor de werkelijkheid.
Wilde Kokkels feliceert Theunis Piersma met het winnen van deze prestigieuze prijs. Eerdere winnaars zijn o.a. de Vereniging Das en Boom, Peter Nijhoff en Koos van Zomeren.
Zie ook een eerdere documentaire van Omrop Fryslan
Bezwaarprocedure kokkelvisserij is begonnen
31 augustus: Wilde Kokkels heeft bezwaar gemaakt tegen de vergunning voor mechanische kokkelvisserij in 2004. De vissers zullen naar verwachting naar de Raad van State stappen om de schorsende werking op te laten heffen. Het bezwaarschrift zal binnenkort online worden geplaatst.
De burgemeester van Harlingen heeft tijdens de Visserijdagen in Harlingen de Waddenvereniging op de korrel genomen. Hij vindt het overdreven dat de waddenbeschermers bezwaar maken tegen de kokkelvisserij op de Waddenzee.
Geen mosselvisserij op platen
24 augustus: Minister Veerman heeft vandaag het interim-beleid voor de mosselzaadvisserij bekend gemaakt. De kwekers mogen komend najaar uitsluitend de bestanden wegvissen die permanent onder water liggen (sublitoraal) én een groot risico lopen weg te spoelen tijdens de winterstormen.
Volgens Veerman blijkt uit EVA 2 dat de kweek van mosselen op de percelen tot gemiddeld 15% meer productie kan leiden. Dit is echter niet geheel volledig weergegeven. In het Eva 2 - rapport Mosselvisserij en kweek in de Waddenzee staat hierover:
(Er) wordt verwacht dat kweekactiviteiten de productiviteit in de Nederlandse kustwateren als geheel bevorderen. Dit is onderbouwd met een tentatieve berekening waaruit blijkt dat in de Waddenzee met mosselkweek een iets hoger mosselbestand aanwezig zou zijn dan zonder kweek, ondanks de
verplaatsing van mosselen naar percelen in de Oosterschelde en de veiling in Yerseke.Vanwege de onzekerheden in de gebruikte gegevens is deze berekening evenwel niet toereikend voor een kwantificering van de mate waarin mosselkweek leidt tot een vergroting van de mosselbiomassa in de winterperiode in de Waddenzee.
De onderzoekers geven bovendien aan dat juist in de jaren met weinig mosselen de kwekers mogelijk een negatief effect hebben op de hoeveelheid mosselen in de Waddenzee.
Lees de brief aan de Tweede Kamer
Tweede Kamer neemt op 14 oktober besluit
24 augustus: De Tweede Kamer neemt op 14 oktober een besluit over het nieuwe schelpdierbeleid. Op 6 oktober is er een hoorzitting over de inhoud van Eva 2 . En op 9 november neemt de Kamer een besluit over de gaswinning in de Waddenzee.
Toch een boortoren in Waddenzee
24 augustus: Momenteel staat er een grote boortoren vlakbij het vogeleiland Griend. De toren boort in opdracht van het Canadese bedrijf Vermilion Oil & Gas een nieuwe winningsput. Omdat de vergunning reeds in de jaren tachtig is verleend is het niet mogelijk om er bezwaar tegen te maken.
Niet te keren: een boortoren op het Wad
Mosselvoorman trekt van leer tegen NB-organisaties
23 augustus: Uit het verslag in de PZC van de Mosseldag in Yerseke afgelopen weekend:
Verbree (= burgemeester Yerseke en voorzitter van Odus) heeft expres zijn ambtsketting thuisgelaten. Hij wil als voorzitter van de Producentenorganisatie Mosselen eens flink van leer trekken tegen de natuurbeschermers die geen middel schuwen om de schelpdiervissers uit de Waddenzee te krijgen. Zijn betoog is ook gericht aan het adres van de politiek, die zich met het wetenschappelijk geweld van de Waddenvereniging om de oren laat slaan. De burgemeester pleit voor een wetenschappelijke aanpak door de mosselsector zelf. (..)
Als de schalen dampend op tafel komen, geven de kwekers Verbree gelijk. De politiek láát zich inpakken door de natuurbeschermers, die onderzoekers naar hun hand zetten en onderzoeksresultaten naar believen verdraaien. De mosselkwekers hebben een groot gebrek aan mosselzaad op de percelen waar ze mogen vissen. Waar wel zaad ligt, mogen ze niet komen. Een noorderling, die even aan tafel komt buurten, zegt dat er genoeg mosselzaad in de waterkolom heeft gezeten. Steigerpalen, trossen, markeringen: alles wat langer dan eventjes onder water heeft gezeten in de Waddenzee, zat veel meer dan andere jaren vol met mosselzaad en halfwasmosseltjes. Dat er zo weinig op de bodem terecht is gekomen, moet te wijten zijn aan predatoren, die alles hebben weggeroofd.
Met zulke praktijkinformatie hoef je, volgens de kwekers, niet aan te komen bij de natuurbeschermers. ,,Die doen gewoon altijd of wij met eurotekens in onze ogen rondvaren. Maar dat is onzin, Wij doen ons werk graag en we hebben er verstand van. Je gelooft toch zeker niet dat wij een belang op de korte termijn nastreven. Ik heb een zoon van veertien. Ik zou graag willen dat hij mijn bedrijf kan voortzetten op de Waddenzee en in de Oosterschelde. Niemand heeft zo’n groot belang bij een evenwichtige Waddenzee als wij. Het is nota bene onze inkomensbron.“ De schelpdiersector lijkt zich erbij te hebben neergelegd dat het binnenkort is afgelopen met de mechanische kokkelvisserij in de Waddenzee. Maar de stress is er bij de mosselvissers nog niet minder om. (..)
Wilde Kokkels baseert zich vooral op het Eva 2 onderzoek en de internationale wetenschappelijke literatuur. Het is aangetoond dat kokkelvisserij tot een minder goede hechting van jonge mossels leidt.
Er is inderdaad genoeg mosselzaad aanwezig in het water. Het probleem wordt veroorzaakt door een tekort aan hechtingsplaatsen. Kokkelvisserij verandert de wadplaten in vlakke zandplaten waar jonge mosseltjes weinig grip op kunnen krijgen.
Bekijk een foto van dit effect. De mosselen vestigen zich alleen in het onbeviste deel
Voedselreservering naar 24 miljoen kg
29 juli: Het ministerie van LNV heeft de voedselreserving voor de Scholekster verhoogd naar 24,14 miljoen kilo kokkelvlees. Voor de Eidereenden worden de kokkels in het sublitoraal (= onder water) gereserveerd. Dit blijkt uit de nieuwe kokkelvergunning voor 2004.
De oude reservering bestond uit 18.6 miljoen voor Eidereend en Scholekster gezamenlijk.
Met het verhogen van de reservering heeft het ministerie een van de aanbevelingen van de Commissie Meijer overgenomen. Andere aanbevelingen zoals het uitbreiden van de aantal gesloten gebieden zijn niet overgenomen. Er is ook geen rekening gehouden met de Kanoetstrandloper.
Aantal kokkels niet bijzonder hoog
In de media zijn berichten verschenen over de aanwezigheid van een grote hoeveelheid kokkels in de Waddenzee. Door de strenge winter van vorig jaar is er inderdaad een goede broedval (= voortplanting) geweest. De vorige goede broedval heeft na de winter van 1997 plaatsgevonden. Ook in 2001 is er een broedval geweest.
Door het onregelmatige karakter van de aantallen strenge winters, en daarmee de voortplanting, moeten de vogels naar alle waarschijnlijkheid nog een aantal jaren van de huidige voorraad kokkels leven.
Het ministerie heeft een vergunning afgegeven waardoor er 8 miljoen kokkels mogen worden weggehaald. Er blijft dan nog 44.5 - 8 = 36.5 miljoen kilo over voor volgend jaar.
jaar 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 aantal oogstbare kokkels 140 50 37 54 43.5 7.4 44.5 Waarvan in open gebied ? 20.5 9.8 10.7 19 3 33 vangst 10 7.8 2.6 2.0 1.8 0.4 8 (?) Bron: CBS, RIVO, LEI-DLO. Alle getallen in miljoenen kilo's. Het voor visserij opengesteld gebied van de Waddenzee bestaat uit 70%.
Nog kleine kans kokkelvisserij
26 juli: Wanneer de uitspraak van het Europees Hof ook maar enigszins ruimte biedt, is er in de Tweede kamer een meerderheid voor het behoud van de kokkelvisserij in de Waddenzee.
Volgens het Zeeuwse VVD-kamerlid Geluk is er een kamermeerderheid van VVD, CDA, LPF, SGP en de CU. Naar zijn mening heeft het Eva- II onderzoek wetenschappelijk niet aangetoond dat de kokkelvisserij schadelijk is voor het milieu. Hij heeft bovendien betere bestemmingen voor de € 500 miljoen die het kabinet voor het behoud van de natuur in de Waddenzee wil reserveren.
Volgens Geluk is de uitspraak van het Europees Hof half september te verwachten.Op de kalender van het Hof is de uitspraak echter nog niet opgenomen. De beslissing zal dan ook niet voor 17 september plaatsvinden.
Lees (na registratie) het gehele artikel
LNV verleent kokkelvergunning
15 juli: Minister Veerman (LNV) gaat binnenkort een vergunning voor kokkelvisserij in de Waddenzee verlenen. Volgens een brief aan de Tweede Kamer is de aanwezigheid van een grote hoeveelheid kokkels hiervoor de reden.
Kokkels planten zich voornamelijk na strenge winters voort. Na de koude winter van 2003 is er (voor het eerst sinds 1998) weer sprake van een goede broedval. Deze jonge kokkeltjes zijn nu groot genoeg om te worden opgevist.
Gezien de afname van de aantallen strenge winters kan het weer jaren duren voordat er weer een goede voortplanting plaats gaat vinden.
Mosselkwekers willen Hoogleraar
6 juli: De Producentenorganisatie Mossel is van plan om haar contacten met de wetenschap te verbeteren. In de Visserijnieuws van 2 juli zegt voorzitter Ton Verbree (tevens voorzitter van Odus en burgemeester van Reimerswaal/Yerseke):
Prioriteit moet in de visie van de voorzitter krijgen dat wetenschappers worden ingeschakeld die over een forse dosis praktische kennis van (mossel)zaken beschikken en daarnaast over natuurlijke ontwikkelingen. Verbree: 'We ontkomen er niet aan om intensieve contacten te leggen met de universiteit en een bijzonder hoogleraarschap zien te claimen op het gebied van bijvoorbeeld vogeldeskundigheid."
Er is in Nederland momenteel reeds een vakgroep die over veel vogeldeskundigheid in de Waddenzee beschikt: de vakgroep Animal Ecology van de Rijksuniversiteit Groningen met als vakgroepleider Prof.dr. Theunis Piersma .
De sector wil verder een Leerstoel schelpdieren instellen: "Een leerstoel voor schelpdieren hebben we nodig om het hoofd boven water te houden.Bekend is wat we hebben bereikt, en ondertussen zullen we ook verder nadenken over verduurzaming."
Duurzame mosselvisserij
Nu er politieke duidelijkheid is over de toekomst van de mosselvisserij in de Waddenzee wordt het tijd om na te denken over de concrete invulling van het begrip duurzame visserij. Wilde Kokkels wil (bij voorkeur in overleg met de sector) een bijdrage leveren aan de discussie.
Naar onze mening dient duurzame mosselvisserij in de Waddenzee in ieder geval rekening te houden met:
1) Landschap
De overheid streeft naar het behoud van het unieke open landschap. Het plaatsen van hangcultures met de benodigde betonning en verlichting tast de openheid van het wad ernstig aan.
2) Biodiversiteit
Momenteel mogen de vissers in principe alle mosselbanken uit de geulen van de Westelijke Waddenzee weghalen en verplaatsen naar de kweekpercelen.
Uit Duits onderzoek blijkt dat juist deze onder water gelegen mosselbanken rijk zijn aan soorten. De ernstige afname van de hoeveelheden platvis in de Waddenzee kan ook een relatie hebben met de sterke visserijdruk op de sublitorale mosselbanken.
3) Vogels.
De droogvallende mosselbanken zijn belangrijke fourageergebieden voor tal van vogelsoorten. Sinds de sluiting van de platen voor mosselvisserij begin jaren negentig zijn er weer duizenden hectares mosselbank teruggekeerd.
De kweekpercelen zijn vooral van belang voor de Eidereend. Door het ontbreken van wilde sublitorale mosselbanken en het wegvissen van de kokkels en Spisula zijn de vogels gedwongen om uit te wijken naar de kweekpercelen. In jaren met weinig mosselen halen de kwekers een groot deel van de percelen leeg, waardoor er te weinig voedsel voor de eenden overblijft.
4) Draagkracht.
Er is veel discussie over de gevolgen van de afnemende hoeveelheden fosfaat. Feit is dat de mosselen op de kweekpercelen een aanzienlijk deel van de voedingsstoffen wegfilteren. De aantallen algen nabij de kweekpercelen onder Terschelling zijn bijvoorbeeld lager dan elders.
Binnenkort nieuw Eva 2 Rapport
4 juli: Naar wij hebben begrepen is er een nieuwe wetenschappelijke samenvatting van het eva 2 onderzoek in de maak. Het rapport zal "binnenkort" verschijnen.
De regering heeft haar standpunt mede aan de hand van deze (nog interne) samenvatting bepaald. Het lijkt er dus op dat de omstreden publiekssamenvatting inderdaad vervangen gaat worden door een wetenschappelijk verantwoorde eindversie.
Op 30 januari 2004 stelde de voorzitter van de Audit-Commissie, Hoogleraar Mariene Biologie Wim Wolff , al een dergelijk eindrapport voor:
Volgens prof. Wim Wolf van Rijksuniversiteit Groningen bewijst de kritiek op het congres dat het vorig jaar gepresenteerde eindrapport van tafel moet. Deze zogeheten 'publieksversie' is in een te grote haast geschreven en heeft vooral gezorgd voor verwarring, concludeerde hij. 'Ik zou nu wel eens een wetenschappelijk verantwoord eindrapport willen zien.' (de Volkskrant)
Het rapport over de effecten van gaswinning is al wel openbaar. Er is ook een nieuw rapport over de bodemdaling bij de locatie Zuidwal beschikbaar.
Kokkelvissers voelen zich uitgeruild
1 juli: De kokkelvissers voelen zich het slachtoffer van de politiek, emoties en massa-hysterie.
Een bloemlezing:
De voorzitter van de P.O. Kokkelvisserij, Gerrit Braks:
De sector is onaangenaam getroffen, omdat minister Veerman nog geen zes maanden geleden bij de presentatie van het EVA II rapport van mening was dat voortzetting van duurzame kokkelvisserij mogelijk was. .. Met het huidige besluit lijkt het kabinet echter te zijn gezwicht voor maatschappelijke en vooral politieke druk. "De economisch gezonde kokkelvisserij wordt daardoor zoenoffer in de discussie rond gaswinning in de Waddenzee".
ODUS-voorzitter Verbree in een persbericht:
“Het is een zwarte dag voor de Nederlandse schelpdiersector. De kokkelsector heeft aangegeven dat hij duurzaam kan en wil vissen, nu en in de toekomst. Dat de kokkelsector vervolgens als politiek offer in de discussie rondom de gaswinning lijkt te zijn gebruikt, is een kwalijke zaak.
De kokkelsector had het verdiend om op haar inhoudelijk merites beoordeeld te worden. De maatschappelijke en politieke druk is echter te hoog gebleken, waardoor feiten op de achtergrond zijn geraakt"
De secretaris van de P.O. Kokkelvisserij Jaap Holstein in BN de Stem
„Wij zijn het slachtoffer geworden van de politiek“, zegt secretaris Jaap Holstein van de Producentenorganisatie Kokkelvisserij in Yerseke berustend. „De gasboringen in het Waddengebied krijgen voorrang. Zo simpel ligt het.
Verloren van de emoties, meent Holstein. „Zo werkt het kennelijk. Op een gegeven moment was er zelfs sprake van massahysterie. Wij moesten van de Waddenzee afblijven. Ja, wij hadden ook met spandoeken in Den Haag kunnen lopen, maar dat had niets uitgehaald. Zo werkt het nou eenmaal.“
De secretaris van de P.O. Kokkelvisserij schermt in de Texeler Courant met nieuw, nog nooit gepubliceerd onderzoek:
‘Het is nooit gepubliceerd, maar uit onderzoeken blijkt dat juist in de voor kokkelvisserij gesloten gebieden zich een afname van het aantal scholeksters heeft voorgedaan, omdat de kokkels daar niet worden verjongd.’
Minister Veerman ontkent dat er sprake is van een uitruil tussen de kokkelvisserij en gaswinning. Beide activiteiten zijn afzonderlijk beoordeeld. Het extra geld komt bovendien uit de algemene middelen, en niet uit de aardgasbaten:
Veerman benadrukte in het Kameroverleg dat over de kokkelvisserij een zelfstandige besluit is genomen door het kabinet, los van de beslissing over gaswinning in de Waddenzee. Vooral nieuwe inzichten over de voedselreservering voor vogels hebben meegespeeld. Die zou fors omhoog moeten, haalde Veerman de eind december gepresenteerde evaluatie van het sinds 1993 gevoerde schelpdiervisserijbeleid aan, waardoor alleen in rijke kokkeljaren visserij nog mogelijk is.
Lees na registratie het hele artikel in de PZC
Hoe groot is de werkgelegenheid?
1 juli: Er verschijnen de laatste dagen allerlei schattingen over de werkgelegenheid binnen de kokkelvissserij. Volgens de Producentenorganisatie Kokkelvisserij gaat het om meer dan duizend banen:
"Het kabinetsbesluit kost direct enkele honderden banen. Volgens de bedrijfstak gaan er indirect meer dan duizend banen verloren." (PZC)
Dit zijn overigens al 2000 tot 4000 banen minder dan de schatting uit 2001:
"De kokkelvisserij wordt de nek omgedraaid. Als het zo doorgaat, staan er binnenkort 3000 tot 5000 mensen op straat. Want met ons zal ook de mosselconservensector verdwijnen." (3 maart 2001, BN/de stem)
De enige onderbouwde gegevens zijn afkomstig van het Landbouw-Economisch Instituut. In het rapport Regionaal-economisch belang van de Waddenzeevisserij heeft zij een schatting gemaakt van de totale werkgelegenheid. De einduitkomst:
1) Er zijn ongeveer 20 a 30 handmatige kokkelvissers actief.
2) De mechanische kokkelvloot biedt werk aan ongeveer 50 mensjaren (fte's).
3) De kokkelvisserij wordt gedomineerd door twee bedrijven die zowel in de visserij als de verwerking de toon zetten. Beide bedrijven zijn ook actief in de mosselsector.
3) De meeste opvarenden zijn in loondienst van concerns zoals Heiploeg Shellfish International. Hun loon is grotendeels vast en onafhankelijk van de vangst.
4) Er is sprake van een zeer wisselvallig opbrengstenniveau. Zo was de opbrengst in het laatste goede kokkeljaar 1998 ongeveer 29 miljoen Euro, en in 2001 nog maar € 4 miljoen
Tegenvallende vangsten gecompenseerd door import
Volgens de Producentenorganisatie Kokkelvisserij verdwijnt met de kokkelvisserij ook een groot deel van de verwerkende industrie. Het gaat dan vooral om fabrieken waar mosselen worden ingeblikt. De kokkels zijn noodzakelijk als alternatieve bron in slechte mosseljaren.
In de afgelopen jaren is de aanvoer van kokkels echter dramatisch gedaald van 10 miljoen kg in 1998 naar minder dan een miljoen in 2003. De import van mosselen is daarentegen zeer sterk aan het stijgen.
In het afgelopen jaar is de invoer uit landen als Ierland, Denemarken en Noorwegen meer dan verdubbeld naar 35 miljoen kilo mosselen. De aanvoer van mosselen uit het Nederlands deel van de Waddenzee is sterk gedaald. Hierdoor is nog maar 36% van de "Zeeuwse" mosselen afkomstig uit de nederlandse Waddenzee.
Het lijkt er op dat de verwerkende industrie de afnemende hoeveelheden schelpdieren afkomstig uit de Waddenzee compenseert door de import van met name mosselen. De claim dat met het stopzetten van de mechanische kokkelvisserij de mosselconservensector verdwijnt is dan ook niet goed onderbouwd.
Kokkelvoorman afgestudeerd
1 juli 2004: Kokkelvoorman Jaap Holstein is onlangs na acht jaar studie afgestudeerd als meester in de rechten. Volgens de Visserijnieuws van 25 juni heeft Wilde Kokkels hier een (onbedoelde) bijdrage aan geleverd:
In zijn studieperiode deed Holstein veel praktijkervaring op. Zonder daar verdere waardering aan toe te dichten heeft zijn succesvolle afronding mede van doen met de dwarsboom-strategie van geobsedeerde natuur- en milieufanaten.
Wilde Kokkels feliciteert de heer Holstein met het behalen van zijn bul. Zijn afstudeer-scriptie gaat over de toepassing van de vogel- en habitatrichtlijn, zowaar een actueel onderwerp.
Tweede Kamer kritisch over Meijer
1 juli 2004: De Tweede kamer wenst meer openheid rond adviescommissies.
Op basis van een notitie van GroenLinks-Kamerlid W. Duyvendak praatte de Tweede Kamer in het algemeen over ‘de schaduwmacht van regeringscommissies’, waarvoor vaak dezelfde mensen worden gevraagd van meestal de drie grote partijen CDA, PvdA en VVD. De commissie-Meijer diende wel als het meest recente, afschrikwekkende voorbeeld. (..)
De commissie-Meijer was erop gericht de weg vrij te maken voor gaswinning in de Waddenzee én te adviseren over schelpdiervisserij en natuurontwikkeling.
Die opzet slaagde, mede dankzij de inbreng van het adviserend bureau IMSA van milieudeskundige W. van Dieren. Gisteren herinnerde PvdA-Kamerlid J. Dubbelboer eraan dat IMSA door de NAM, het bedrijf dat gas wint, is gesponsord. Hij had graag invloed gehad op de keuze van de adviseurs van de commissie-Meijer.
Lees na registratie het hele artikel in de PZC
Natuurorganisaties verheugd
28 juni 2004: De natuur- en milieuorganisaties zijn verheugd over het besluit van het kabinet om de mechanische kokkelvisserij te stoppen. Een andere uitslag was niet mogelijk na de conclusies uit het EVA II-rapport, het wetenschappelijk congres in januari jl. en de analyse van de Commissie Meijer. Het is nu belangrijk dat de activiteiten zo snel mogelijk worden beëindigd. Er mag dus geen nieuwe vergunning voor de mechanische kokkelvisserij worden verleend.
Kokkelvissers mogen dit jaar nog vissen
26 juni 2004: De kokkelvissers mogen dit jaar nog vissen. De sector mag van minister Veerman " als er geen steekhoudende bezwaren komen" nog eenmalig een vergunning krijgen. Het lijkt er dus op dat uiteindelijk toch de Raad van State de doorslag zal moeten geven.
Veerman zal waarschijnlijk over enkele weken de vergunning voor 2004 verlenen. De natuurbeschermingsorganisaties en waarschijnlijk ook andere belanghebbenden dienen vervolgens een bezwaarschrift in. Om de visserij mogelijk te maken moet de schorsende werking van deze bezwaarschriften worden opgeheven. De vissers dienen hiertoe een verzoek in bij de Raad van State. In de afgelopen jaren heeft de rechter de vissers steeds in het gelijk gesteld. Nu het Eva 2 onderzoek is verschenen dient de Raad van State een inhoudelijke beoordeling van dit onderzoek uit te voeren.
Wilde Kokkels gaat er van uit dat de rechter (net als het kabinet) de nieuwe feiten serieus neemt en acht de kans dan ook groot dat de visserij alsnog met onmiddelijke ingang wordt verboden.
Natuurfonds uit algemene middelen
Ondertussen is ook duidelijk geworden hoe het natuurfonds van 500 miljoen er uit komt te zien. Het geld komt uit de algemene middelen en dus niet uit de toekomstige opbrengsten van het waddengas. Er zal twintig jaar lang 25 miljoen Euro in het fonds worden gestort. Van een ruil tussen kokkelvisserij en gaswinning is volgens Veerman dan ook geen sprake.
Mosselkwekers vrezen de volgende te zijn
De mosselsector vreest dat het einde van de kokkelvisserij gevolgen heeft voor de mosselkweek in de Waddenzee. ,,Straks zijn wij wellicht aan de beurt’’, aldus mosselkweker Wout van den Berg vandaag in de PZC
Wilde Kokkels hoopt binnenkort in overleg te kunnen treden om mee te denken over toekomstige maatregelen om de mosselkweek minder afhankelijk te maken van de natuur in de Waddenzee.
Uitgangspunt is hierbij het open landschap van de Waddenzee. De plaatsing van netten en touwen in de Waddenzee zelf met de bijbehorende betonning en verlichting lijkt ons dan ook geen goed idee.
Zie verder nieuwe artikelen in de Telegraaf , Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant
Lees de volgende pagina (klik op meer nieuws)
acties van Wilde Kokkels
Voor de deur van de VN natuurconferentie in Den Haag werden op 7 april 2002 35 dode Eidereenden, de dagsterfte als gevolg van schelpdiervisserij, neergelegd. Een twintigtal actievoerders deelden bovendien een flyer met informatie uit aan de 1500 deelnemers uit 188 landen. Lees hier het hele verhaal en bekijk de foto's en krantenknipsels.
Lees de open brief gericht aan Staatssecretaris Faber van Natuur en Visserij. De brief is door 200 biologen, 800 sympatisanten en 20 natuurorganisaties ondertekend.
In oktober 2000 heeft de actiegroep Schelpen voor vogels, de voorloper van Wilde Kokkels, een oproep naar de Tweede Kamer verzonden.
In januari 2001 is er een besluit gevallen over de kokkelvisserij in de Oosterschelde. Wilde Kokkels vreest voor het leven van duizenden Scholeksters