Verzoekschrift verstuurd aan de Tweede Kamer voor de vergadering over Eidereendensterfte op 23 november 2000.

Geachte Kamercommissie,

In de afgelopen weken zijn er een aantal nieuwe wetenschappelijke inzichten ontstaan over de invloed van schelpdiervisserij op de natuur in de Waddenzee. Het lijkt ons, een groep van wetenschappers en jongeren, van belang dat u voor de vergadering van aanstaande donderdag de beschiking heeft over deze nieuwe feiten. Wij willen u dan ook vragen om onderstaande informatie een rol te laten spelen bij het bepalen van het standpunt van uw fractie.

1) Onomkeerbare schade kokkelvisserij voor eerste maal significant aangetoond

De redactie van het toonaangevende tijdschrift Journal of Applied Ecology heeft onlangs een artikel afkomstig van wetenschappers van RIKZ en het NIOZ goedgekeurd voor publicatie. Het artikel is gebaseerd op 11 jaar veldonderzoek en behandeld de langetermijneffecten van schelpdiervisserij.

Een vergelijking tussen beviste en onbeviste wadplaten wijst uit dat de aanwas van jonge kokkels op beviste platen significant lager is. Het effect is zelfs tien jaar na de laatste vangst nog steeds aanwezig. Door het vissen worden de platen zandiger, en daardoor minder geschikt voor jonge kokkels. Weggeviste kokkelbanken worden niet meer vervangen door nieuwe banken. Kokkelvisserij kan dus niet duurzaam worden beoefend.

2) Wetenschap is niet langer verdeeld over schade visserij

Drie week geleden aanvaarde de door het ministerie van LNV georganiseerde Internationale wetenschappelijke conferentie over de Waddenzee een aantal afsluitende moties over de effecten van mechanische schelpdiervisserij. De conclusies van dit symposium vormen de basis voor de trilaterale ministerconferentie volgend jaar in Esjberg. Alle aanwezige wetenschappers zijn het er over eens dat:

* De aanwas van jonge kokkels negatief beïnvloed wordt door de mechanische kokkelvisserij

* Het herstel van natuurlijke mosselbanken meer tijd in beslag neemt dan verwacht

* Bodemvisserij zeegrasvelden kan vernietigen en

* De dood van de eidereenden in 1999/2000 is veroorzaakt door voedselgebrek

Bovenstaande uitspraken worden door alle op het symposium aanwezige wetenschappers afkomstig van het RIVO, Alterra, NIOZ, RIKZ en zelfs het Productschap Vis onderschreven. Hiermee bestaat er nu brede wetenschappelijke overeenstemming over het feit dat de mechanische schelpdiervisserij een grote, onomkeerbare en aantoonbare invloed heeft op de natuur in de Waddenzee.

3) Relatie dood Eidereenden visserij wetenschappelijk aangetoond

In een artikel verzonden naar de redactie van Applied Ecology legt een groep wetenschappers afkomstig van Alterra, de universiteiten van Groningen en Rotterdam, het NIOZ en Rijkswaterstaat een rechtstreeks verband tussen het voedselreserveringsbeleid en de massale sterfte van 21.000 Eidereenden.

Het huidig beleid gaat uit van een totale behoefte aan voedsel van 12,6 miljoen kilo schelpdiervlees per jaar. Volgens nieuwe berekeningen hebben alleen al de Eidereenden 13,5 miljoen kilo nodig. De eenden zijn als gevolg van de afname van het aantal kokkels gedeeltelijk overgestapt op Spisula. Door het recent weghalen van de Spisula-banken verviel deze laatste uitwijkmogelijkheid en stierven de vogels de hongersdood.

4) Scholeksters brengen bijna geen jongen meer voort

De Scholeksters in de Waddenzee slagen er de laatste jaren niet meer in om genoeg voedsel voor hun jongen bijeen te brengen. Ook deze zomer zijn er zowel op Vlieland als op Schiermonnikoog grote aantallen jonge vogels gestorven. Jonge scholeksters eten kokkels.

Het huidig beleid is gebaseerd op de aanname dat de schelpdiervisserij geen langdurige veranderingen van het ecosysteem tot gevolg heeft. De beide artikelen laten zien dat deze aanname onjuist is. Nu bovendien een door het ministerie van LNV georganiseerd congres unaniem de bovenstaande moties heeft aanvaard valt naar onze mening de bodem onder het huidige beleid weg. Hopelijk bent u het dan ook met ons eens dat er snel een einde moet komen aan de mechanische schelpdiervisserij in de Waddenzee.

Hoogachtend,

Namens de Actiegroep Schelpen voor Vogels,

Jeroen Reneerkens
Petra de Goeij
Lenze Hofstee
Martijn de Jong

Bijlage 1: grafieken afname Scholeksters en omvang kokkelvisserij

Bijlage 2: samenvattingen artikelen